Snelheidsovertreding in België: Boetes, Punten en Sancties
In 2023 registreerden de Belgische politiediensten 8,4 miljoen verkeersovertredingen. Meer dan 80% betrof snelheidsovertredingen. Dit duizelingwekkende cijfer weerspiegelt de realiteit: automatische flitspalen flitsen onophoudelijk op de wegen van het land. Wat riskeert u echt als u de toegestane snelheid overschrijdt? Tussen een onmiddellijke betaling van enkele tientallen euro's en een dagvaarding voor de rechtbank met rijbewijsverval als inzet, is het scala aan sancties breed. Alles hangt af van de mate van overschrijding en het type weg.
Sommaire (7 sections)
Boeteschaal: van onmiddellijke inning tot rechtbank
De Belgische wet onderscheidt verschillende schijven. In de bebouwde kom, zones 30 en 50 km/u, kosten de eerste 10 km/u €53. Elke extra km/u voegt €6 toe aan de rekening. Een overschrijding van 15 km/u komt dus uit op €83.
Op wegen van 70 en 90 km/u kosten de eerste 10 km/u ook €53, daarna €6 per extra km/u. Op autosnelwegen (120 km/u) is het dezelfde basis, maar €6 per km/u vanaf de 11e.
Het echte kantelpunt: boven 30 km/u overschrijding in de bebouwde kom of 40 km/u op andere wegen, is het dagvaarding voor de rechtbank. Geen onmiddellijke boete meer – u verschijnt voor een rechter. De overtreding wordt een overtreding van de '4e graad' met verplicht verval van 8 dagen tot 5 jaar.
Een belangrijke nuance: deze bedragen zijn de basisboetes. In de praktijk verhogen de 'opdeciemen' het werkelijke bedrag. Een basisboete van €53 wordt in werkelijkheid €424.
Wanneer snelheidsovertreding tot de rechtbank leidt
De rechtbank wordt verplicht in twee scenario's: overmatige snelheid (meer dan 30 km/u in de stad, 40 km/u elders) of recidive binnen 3 jaar.
Voor de politierechtbank heeft de rechter beoordelingsruimte. Hij kan opleggen: • Een boete van €80 tot €4.000 (vermenigvuldigd met opdeciemen = €640 tot €32.000) • Rijbewijsverval van 8 dagen tot 5 jaar • Herstelexamens om het rijbewijs terug te krijgen • Verplichting om het theoretisch en/of praktisch examen opnieuw af te leggen
Bij recidive verdubbelen de straffen. De boete kan oplopen tot €80.000 en het verval kan definitief zijn. De Belgische wet is bijzonder streng voor recidiverende snelheidsduivels – de wetgever is van mening dat wie niet leert van de eerste straf van de weg moet worden gehaald.
Radartypes en hun specifieke kenmerken
België telt enkele duizenden vaste flitspalen en zet regelmatig mobiele eenheden in. Elk type heeft zijn specifieke kenmerken.
Vaste flitspalen (Gatso, RedFlex) zijn de meest voorkomende. Geplaatst op bekende ongevallenzones, fotograferen ze uw nummerplaat met een tijdgestempelde flits. De bekeuring komt binnen enkele dagen aan.
Trajectcontroles berekenen uw gemiddelde snelheid over een bepaalde afstand. U denkt misschien dat u vertraagde bij de camera, maar als uw gemiddelde de limiet overschrijdt, bent u gepakt. Deze worden steeds vaker op Belgische autosnelwegen geïnstalleerd.
Mobiele flitspalen (Lidar, Mesta) worden bediend door de politie op wisselende locaties. Hun voordeel: ze zijn onvoorspelbaar. Hun bijzonderheid: ze laten een tolerantie toe die kan worden aangevochten als de kalibratie van de apparatuur niet up-to-date is.
Elke flitspaal heeft een wettelijke tolerantiemarge: over het algemeen 6 km/u onder 100 km/u en 6% daarboven. Een meting van 56 km/u in een zone 50 wordt dus teruggebracht naar 50 – geen overtreding.
Impact op verzekering en rijrecord
Een snelheidsboete is niet alleen een regel in het budget. Het heeft blijvende gevolgen.
Geen puntensysteem in België – in tegenstelling tot Frankrijk verliest u geen punten. Maar uw verzekeraar heeft toegang tot een 'schadedossier' en kan uw premie naar boven herzien of zelfs verlenging weigeren na ernstige of herhaalde overtredingen.
Voor beroepschauffeurs (rijbewijs C, D, ADR) zijn de gevolgen zwaarder. Bedrijven controleren regelmatig de dossiers van hun chauffeurs. Herhaalde overtredingen kunnen leiden tot ontslag wegens ernstige fout.
De bekeuring komt ook op uw strafblad als u door de rechtbank wordt veroordeeld. Dit strafblad is toegankelijk voor werkgevers voor bepaalde beroepen, wat uw carrière kan beïnvloeden.
Hoe een snelheidsboete betwisten
Betwisten is mogelijk maar vereist methode. Er bestaan verschillende invalshoeken:
Het voorstel tot onmiddellijke inning is geen veroordeling. U kunt het weigeren en om een rechtszaak vragen. De bekeuring gaat dan naar het parket dat beslist of het vervolgt.
Voor de rechter kan uw advocaat aanvechten: • Kalibratie van de meetapparatuur (verplichte jaarlijkse controle) • Bevoegdheid van de agent om de flitspaal te bedienen • Zichtbaarheid van verkeersborden (was de limiet duidelijk aangegeven?) • Regelmatigheid van de bekeuring (termijnen, formele vermeldingen)
Sommige technische verdedigingen zijn zeer specifiek. Lidar-flitspalen moeten bijvoorbeeld onder precieze hoeken worden gebruikt – afwijking kan de meting vertekenen. Trajectcontroles vereisen precieze camerasynchronisatie.
Belangrijk: betwisten betekent niet altijd winnen. Het doel is vaak om een verminderde straf te verkrijgen, vooral om verval te vermijden wanneer uw baan afhangt van het rijbewijs.
De rol van de advocaat: wanneer raadplegen?
Voor een eenvoudige bekeuring met onmiddellijke inning is de advocaat over het algemeen niet nodig. Maar raadpleging wordt relevant wanneer:
• U riskeert gedagvaard te worden (zware overschrijding of recidive) • Een verval uw beroepsactiviteit bedreigt • U denkt dat u geldige gronden voor betwisting heeft • U al een overtreding van de 4e graad heeft ontvangen
De specialist in verkeersrecht kent de gevoelige punten. Hij kan een voorwaardelijke straf verkrijgen – wat betekent dat u uw rijbewijs behoudt als u geen overtreding begaat tijdens de proeftijd. Hij kan onderhandelen met het parket vóór de zitting.
De honoraria variëren naargelang de complexiteit van het dossier. Reken op €500 tot €1.500 voor verdediging voor de politierechtbank. Investering om af te wegen tegen de gevolgen van een veroordeling zonder verdediging.
Questions fréquentes
Wat is de tolerantiemarge voor flitspalen?
In België is de tolerantie 6 km/u voor snelheden onder 100 km/u en 6% boven 100 km/u. Bij 126 km/u op de autosnelweg brengt de tolerantie het dus terug naar 118,44 km/u – u zit onder de limiet van 120.
Kan ik een boete in termijnen betalen?
Ja, u kunt een betalingsregeling aanvragen bij de Schatkist. Dit wordt vaak toegekend voor boetes boven €250. Doe het verzoek schriftelijk vóór de betalingstermijn.
Komt snelheidsovertreding op het strafblad?
Alleen als u door de rechtbank wordt veroordeeld (zware overschrijding of recidive). Eenvoudige bekeuringen met onmiddellijke inning verschijnen niet op het strafblad.
Ik reed in een bedrijfswagen. Wie betaalt de boete?
De bekeuring gaat naar de geregistreerde eigenaar (bedrijf). Het bedrijf moet ofwel betalen ofwel de werkelijke bestuurder identificeren. Weigering om te identificeren is zelf een overtreding.
Wat is de termijn om een bekeuring te betwisten?
U heeft 15 dagen vanaf de ontvangst van het voorstel tot onmiddellijke inning. Na deze termijn wordt automatische vervolging ingesteld.
Is overschrijding met 1 km/u al strafbaar?
Theoretisch ja, maar in de praktijk elimineert de wettelijke tolerantie kleine overschrijdingen. Onder 100 km/u worden de eerste 6 km/u niet vervolgd.
Quand consulter un avocat ?
- Zware snelheidsovertreding met dagvaarding rechtbank
- Risico op rijbewijsverval
- Recidive binnen 3 jaar
- Uw baan vereist het behoud van uw rijbewijs
- U wilt betwisten op technische gronden